Romeo i Julia

„Romeo i Julia” Williama Szekspira to najsłynniejsza historia miłosna w dziejach literatury — tragedia o dwojgu młodych kochanków z Werony, których uczucie rozkwita wbrew śmiertelnej nienawiści dzielącej ich rody. Prolog zapowiada wszystko od razu: z łona zwaśnionych domów Montekich i Kapuletów rodzi się para kochanków „spod najstraszliwszej z gwiazd”, a dopiero ich przedwczesna śmierć zdoła pogrzebać nienawiść ojców. Widz od pierwszych wersów wie, że ogląda miłość skazaną — i właśnie ta świadomość nadaje każdej scenie tragiczne napięcie.

Szekspir przeprowadza akcję z zawrotną szybkością: od balu maskowego i sceny balkonowej, przez potajemny ślub u ojca Laurentego, śmierć Merkucja i Tybalta, wygnanie Romea, aż po rozpaczliwy plan z usypiającym eliksirem i tragiczne nieporozumienie w grobowcu Kapuletów. O katastrofie decyduje splot przypadków — niedoręczony list, przyspieszony ślub z Parysem, spóźnienie mnicha — ale jej głębszą przyczyną jest świat dorosłych: bezsensowna, dziedziczona z pokolenia na pokolenie waśń, która czyni z miłości zbrodnię.

Na maturze „Romeo i Julia” to tekst kluczowy dla motywów miłości tragicznej, miłości silniejszej niż śmierć oraz konfliktu jednostki ze światem. Dramat pozwala też omawiać budowę tragedii nowożytnej — Szekspir łamie antyczne reguły, miesza tragizm z komizmem (mamka, Merkucjo), a los zastępuje przypadkiem i ludzką nienawiścią. Historia kochanków z Werony stała się archetypem powielanym w niezliczonych utworach — od opery i baletu po musical i film — a imiona bohaterów są dziś synonimem samej miłości.