Ludzie bezdomni
Stefan Żeromski, 1899
„Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego, wydani w 1899 roku, to jedna z najważniejszych powieści polskiej Młodej Polski — przejmujący obraz krzywdy społecznej i dramat jednostki rozdartej między osobistym szczęściem a poczuciem misji. Głównym bohaterem jest doktor Tomasz Judym, syn ubogiego szewca z warszawskiej ulicy Ciepłej, który czuje się zobowiązany „spłacić dług” swojej klasie i poświęcić życie walce z nędzą i chorobą najbiedniejszych.
Powieść łączy realistyczny, drastyczny obraz nędzy (warszawskie sutereny, fabryka cygar, czworaki w Cisach, kopalnie i huty Zagłębia) z liryzmem i bogatą symboliką (Wenus z Milo, obraz „Rybak”, tytułowa rozdarta sosna). Tytułowa „bezdomność” ma sens dosłowny i metaforyczny: to los ludzi pozbawionych domu i miejsca w świecie, ale też duchowa samotność jednostek, które wyrzekają się prywatnego szczęścia w imię idei.
Opracowania (9)
- Charakterystyka Joasi Podborskiej
- Charakterystyka Tomasza Judyma
- Konteksty literackie i interpretacja
- „Ludzie bezdomni” – streszczenie krótkie w pigułce
- „Ludzie bezdomni” – streszczenie szczegółowe (dokładne) lektury
- Motywy literackie w „Ludziach bezdomnych”
- Plan wydarzeń „Ludzi bezdomnych”
- Problematyka społeczna „Ludzi bezdomnych”
- Symbolika w „Ludziach bezdomnych”
Dla matury „Ludzie bezdomni” to kluczowy tekst do omówienia idei pracy u podstaw i pracy organicznej w wydaniu młodopolskim, etosu inteligenta-społecznika, konfliktu jednostki ze społeczeństwem oraz problematyki odpowiedzialności moralnej. Otwarte, tragiczne zakończenie — Judym rezygnujący z miłości Joasi pod rozdartą sosną — należy do najsłynniejszych finałów polskiej literatury.
Test z lektury „Ludzie bezdomni" (Stefan Żeromski)
Pytania o bohaterów, motywy i wydarzenia — sprawdź, czy znasz „Ludzie bezdomni" przed maturą.