Plan wydarzeń „Ojca Goriot”

Plan wydarzeń „Ojca Goriot”

• Ekspozycja — pensjonat pani Vauquer. Opis obskurnej gospody przy ulicy Neuve-Sainte-Geneviève w Paryżu (1819) i jej mieszkańców; zapowiedź „prawdziwego dramatu” („All is true”).
• Prezentacja lokatorów. Przedstawienie stałych mieszkańców: podupadłego ojca Goriot, ambitnego studenta Rastignaca, tajemniczego Vautrina, wydziedziczonej Wiktoryny Taillefer, panny Michonneau i Poireta.
• Tajemnica Goriota. Historia upadku dawnego fabrykanta makaronu; potajemne wizyty dwóch eleganckich kobiet, branych przez lokatorów za jego kochanki; Goriot jako „kozioł ofiarny” pensjonatu.
• Wejście Rastignaca w świat. Dzięki kuzynce, wicehrabinie de Beauséant, student trafia na bal i zakochuje się w hrabinie Anastazji de Restaud.
• Kompromitacja u Restaudów. Rastignac gafą (wspomnienie „ojca Goriot”) naraża się hrabiemu i zostaje wyproszony z domu.
• Odkrycie prawdy u Beauséant. Rastignac dowiaduje się, że Anastazja de Restaud i Delfina de Nucingen to córki Goriota, które wyparły się plebejskiego ojca; wicehrabina udziela mu cynicznej nauki o świecie (ludzie jak „konie pocztowe”).
• Nocna scena ze srebrem. Rastignac podgląda, jak Goriot zgniata srebrny serwis w sztabę, by spłacić długi Anastazji, i pojmuje ogrom jego ojcowskiego poświęcenia.
• Plan zdobycia Delfiny. Za radą Beauséant Rastignac postanawia uwieść Delfinę de Nucingen jako przepustkę do wielkiego świata; pisze do rodziny o pieniądze.
• Pokusa Vautrina. Vautrin wykłada studentowi cyniczną filozofię i proponuje mu małżeństwo z Wiktoryną Taillefer — pod warunkiem zabicia jej brata w zaaranżowanym pojedynku; daje mu czas do namysłu.
• Zbliżenie z Delfiną. Rastignac ratuje Delfinę w domu gry (wygrywa dla niej pieniądze); poznaje jej nieszczęśliwe małżeństwo z bankierem Nucingenem.
• Rozdarcie moralne. Zadłużony Rastignac waha się między pokusą Vautrina a uczciwością; podpisuje weksel u Vautrina, zaleca się do Wiktoryny.
• Niespodzianka Goriota. Goriot i Delfina potajemnie urządzają dla Rastignaca mieszkanie przy ulicy d'Artois; starzec prosi o izdebkę piętro wyżej, by być blisko córki.
• Uczta z winem usypiającym. Vautrin upaja Rastignaca i Goriota, by udaremnić ostrzeżenie rodziny Taillefer; w pojedynku ginie brat Wiktoryny, która staje się bogatą dziedziczką.
• Demaskacja Vautrina. Przekupiona panna Michonneau podaje mu narkotyk i odsłania piętno galernika; policja aresztuje Vautrina, który okazuje się zbiegłym przestępcą Jakubem Collin (Trompe-la-Mort). Godne, oskarżycielskie pożegnanie galernika.
• Katastrofy córek. Anastazja (sprzedaż rodzinnych brylantów na długi kochanka Maksyma de Trailles) i Delfina (groźba ruiny ze strony męża) doprowadzają ojca do rozpaczy, wysysając z niego ostatnie pieniądze.
• Atak apopleksji. Wstrząśnięty kłótnią córek i ich nieszczęściem Goriot doznaje ataku apopleksji i zapada na śmiertelną chorobę.
• Bal u pani de Beauséant. Podczas gdy ojciec umiera, obie córki bawią się na balu; wicehrabina, opuszczona przez kochanka, żegna się ze światem i wyjeżdża do Normandii.
• Agonia i śmierć Goriota. Opuszczony przez córki starzec kona w nędznej izbie, doglądany przez Rastignaca i Bianchona; w malignie przechodzi od miłości do przekleństw i z powrotem, umiera zwiedziony ich łzami („Ach! Moje anioły!”).
• Nędzny pogrzeb. Studenci sami organizują i opłacają ubogi pochówek; na Père-Lachaise przybywają jedynie dwa puste, herbowe powozy córek.
• Wyzwanie Rastignaca. Nad grobem Goriota bohater roni ostatnią łzę młodzieńczą, po czym rzuca Paryżowi wyzwanie „Teraz my się spróbujemy!” i udaje się na obiad do pani de Nucingen.