Hymn do miłości ojczyzny — treść i omówienie

Krótki, jednostrofowy (oktawa) utwór Ignacego Krasickiego jest podniosłą apostrofą do patriotyzmu, pomyślaną jako wzorcowa pieść o miłości ojczyzny. Podmiot zwraca się wprost do „świętej miłości kochanej ojczyzny”, od razu nadając uczuciu rangę sakralną i zaznaczając, że odczuwać je potrafią „tylko umysły poczciwe” — patriotyzm jest więc miarą moralnej wartości człowieka i przywilejem ludzi szlachetnych.

Pełny tekst utworu:

Święta miłości kochanej ojczyzny,
Czują cię tylko umysły poczciwe!
Dla ciebie zjadłe smakują trucizny,
Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe.
Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,
Gnieździsz w umyśle rozkoszy prawdziwe,
Byle cię można wspomóc, byle wspierać,
Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.

Sedno wiersza to wyliczenie ofiar i cierpień, które w imię ojczyzny stają się dobrane, a nawet pożądane. Dla niej „zjadłe smakują trucizny”, a więzy i pęta są „niezelżywe” — nie hańbią, lecz przynoszą chwałę. Miłość do ojczyzny „kształci kalectwo przez chwalebne blizny”, to znaczy nadaje ranom wartość zaszczytu, i „gnieździ w umyśle rozkoszy prawdziwe”, czyniąc poświęcenie źródłem najwyższej satysfakcji. Utwór wieńczy formuła heroicznego oddania: byle tylko można było ojczyznę „wspomóc” i „wspierać”, nie żal żyć w nędzy ani nawet umierać. W ośmiu wersach Krasicki zawiera więc kompletny program patriotycznego heroizmu — gotowość do znoszenia trucizny, niewoli, kalectwa, ubóstwa i śmierci — przekształcając cierpienie dla wspólnoty w wartość duchową i moralny zaszczyt. Utwór, pochodzący z Myszeidy, pełnił funkcję pieśni-manifestu i przez długi czas był hymnem Szkoły Rycerskiej.

Chcesz sprawdzić, jak ten utwór pojawia się w zadaniach? Przećwicz zadania maturalne na stronie matury-online.pl/zadania/polski/hymn-do-milosci-ojczyzny.